Çocuklarınıza Kendilerini Gösterebilmeleri İçin Nasıl Yardımcı Olabilirsiniz?


Her çocuğun iyi yapabileceği bir şey vardır.Çocuklarının yeteneklerini belirlemekte zorlanan anne babalar yaratıcı bir yaklaşımla çocuklarını daha iyi anlayabilirler.Çoğu anne ve baba yetenekli çocuk deyince,müzik,spor,bilim,dans vs. gibi konularda başarı bekler.Gerçekten de bu konularda başarılı olan çocuklar vardır.Bunlar sınavlarda en yüksek notları alan,okul piyeslerinde veya gösterilerinde yıldız olan çocuklardır.Oysa çocukların günlük hayatın gerektirdiği bir sürü işi nasıl yaptıkları daha önemlidir ve ebeveyn buna önem vermeli ve takdir etmelidir.Bu şekilde ebeveyn çocuklarının başarılı olduğu konuları saptama ve bunları geliştirme fırsatı bulur. Önem verilmesi gereken günlük davranışlardan bazıları şunlardır:

• Bir arkadaşın evinden zamanında dönmek

• Sorun çıkarmadan yatmak

• Ev işlerini iyi yapmak

• Yemekten önce ellerini yıkamak

• Kardeşlerine yardımcı olmak veya onlarla iyi geçinmek

• Okuldaki derslerden birinde notunu yükseltmek

• Kendi dağıttığı eşyaları kendi toplamak

• Hasta olan ebeveynin nasıl olduğunu sormak veya telaş içinde olan ebeveyne yardım önermek

• Evdeki hayvanın bakımı ile ilgilenmek

• Hatırlatmaya gerek kalmadan kirli giysileri sepete koymak

• Telefon mesajlarını hatasız almak Eğer iş kusursuz yapılmışsa ebeveyn kötü ya da eksik yapılmış kısım yerine oldukça iyi yapılmış kısım konusunda yorum yapabilir.

Çocuklar öğrenmekte oldukları işlerle ilgili olarak sürekli takdir edilmelidirler.Örneğin üç yaşındaki çocuğunuz tuvaleti kullandıktan sonra sifonu çektiğinde ona "sifonu çekmeyi unutmaman çok iyi bir şey" veya sadece "aferin" demelisiniz. Bu tür başarıları ebeveynin fark edip,takdir etmesi evdeki ortamı olumlu yönde değiştirir.Çocuğun yapmayı unuttuğu veya yanlış yaptığı şeyler yerine iyi ve doğru yaptığı şeylere önem verilmesi çocuklara olumlu etki yapar.Bu şekilde kendilerini yetenekli,becerikli,düşünceli,çalışkan ve bellekleri güçlü kişiler olarak algılarlar. Anne ve babalar bir yandan da çocuklarını spor yapmaya,ilgi duydukları ya da yetenekleri olan alanlarda ders almaya veya okulun tiyatro faaliyetlerine katılmaya teşvik etmelidirler.Bu onların kendilerine olan güvenlerini geliştirir.Eğer bütçeniz özel ders aldırmaya olanak tanımıyorsa,okullardaki kursları deneyebilirsiniz.

Çocukları İşbirliği Yapmaya Teşvik Etmek

Birçok ailede,çocuklar ve anne ve babalar rakip takım üyeleri gibidir.Anne ve baba, çocukları kendi istekleri doğrultusunda hareket etmeye zorlarken, çocuklar da bütün enerjilerini aksi yönde harcarlar. Bu, ailede gerilime yol açar.
Çocuklara bazı hafif ev işlerini,okul ödevlerini ve benzeri şeyleri yaptırmak sürtüşmeye yol açmamalıdır.Eğer anne ve baba çocuklarına saygılı davranır ve onların, ellerinden gelenin en iyisini yapmasını beklerse, iki taraf bir takım ruhu oluşturabilir.Bunun sonucunda,çocuklar becerikli olduklarını ve evin idaresine katkıda bulunduklarını hissederler. Çocukları işbirliğine teşvik etmek için bazı öneriler:
Çocuklara, yapmalarını beklediğiniz işleri nasıl yapacaklarını öğretin.Örneğin, yatak odası nasıl toplanır, çöp dışarı nasıl atılır,bulaşık makinası nasıl yerleştirilir ve boşaltılır.İşleri yaparken onları dikkatle izleyin ve daha iyi yapmaları için önerilerde bulunun. Bir işi yapmaya alıştıktan sonra onlara işin yapılışında ufak değişiklikler yapabilmeleri için biraz özgürlük tanıyın.

Çocuğunuzu Etkin Dinleme

Çoğumuz, çocukların, sorusuz sualsiz büyüklerine itaat etmesi gerektiğine inanan anne ve babalar tarafından büyütülmüşüzdür. Bu yaklaşım çocukların robot olduğunu varsayar. Onların da saygı duyulması ve önem verilmesi gerekn duygu, gereksinim ve düşünceleri olduğu gerçeğini gözardı eder.

Çocuklar böyle katı bir yaklaşımla büyütülürlerse, ilk fırsatta isyan ederler ve davranışları hakkında düşünmeyi öğrenemezler. Yetişkn olduklarında da diğer insanlarla dengeli ilişkiler kurmayı beceremezler. Eğer evdeki ortam, çocukların dduygu ve gereksinimlerini rahatça dile getirmelerine olanak tanıyor ve bunlara gerekn önem veriliyorsa, çocuklar kendilerini güvende hissederler ve etraflarındaki yetişkinlerden yardım isteyebileceklerini bilirler.

Bu yaklaşım çoğu kişinin inandığının aksine, onları şımarık ve doyumsuz değil,daha azla yetinen ve daha güvenilir bireylere dönüştürür. Kendi duygularınızı ne derece kontrol ettiğiniz, çocuklar için çok önemlidir.Çocuklar anne ve babanın davranışlaını örnek alırlar. Eğe siz, üzgünken kendinizi yatak odasına kapatıyor veya öfkeli iken kontrolunuzu kaybediyorsanız, çocuklarınız da benzer durumlarda benzer şekilde davranırlar.Aynen sizin gibi davrandıkları halde, davranışlarının yanlış olduğu söylenirse, kafaları karışır. Onun için, siz de onlara öğütlediğiniz şekilde davranmaya çalışın. Bu çok basmakalıp görünse de işe yarayan bir yötemdir.

Etkin dinlemenin temel öğeleri şunlardır:

• Çocuğunuzu dikkatle dinleyin. Konuşurken sözünü kesmeyin veya ne söyleyeceği ya da ne isteyeceği konusunda varsayımlarda bulunmayın.

• Onu anladığınızı sözcükler ve yorumlarla belli ederek, konuşmaya devam etmesini sağlayın. Onu küçümsemeyin, alay etmeyin veya duygularını görmezden gelmeyin. Yapmanız gereken şey sözcüklerinizi ve yüz ifadenizi çocuğunuzun duygularına uydurmaktır. Bu uyum çok önemlidir.

• Çocuğunuzun konuşması bittiğinde, ne anladıysanız ona anlatın.Elden geldiğince,çocuğunuzun duygularını isimlendirin.

• Çocuğunuzu anlamaya çalışın.Bunu yapmanın en kolay yolu kendinizi onun yerine koymaktır.Acaba bu durumda siz ne hissederdiniz?

• Çocuğunuzu rahatlatın.Belki de onun bütün istediği bir kaç sıcak sözcük ve kucaklanmaktır.